Srebro czy plater? Czym różnią się wyroby Frageta i Norblina od czystego srebra i jak je wycenia skup?

Znalezienie w domowych zakamarkach starej, patynowanej cukiernicy, sztućców czy ozdobnej patery po prababci zawsze budzi emocje. Gdy obracamy przedmiot w dłoniach i dostrzegamy wybitą nazwę słynnej warszawskiej fabryki – Fraget, Norblin czy Bracia Henneberg – w naszej głowie pojawia się pytanie: Czy trzymam w rękach prawdziwe, pełne srebro warte małą fortunę?

Odpowiedź w większości przypadków brzmi: to zależy! Wyroby tych legendarnych marek w przeważającej mierze są platerami, czyli przedmiotami posrebrzanymi. Co to dokładnie oznacza? Czym różni się plater od litego srebra, jak odczytać próby i w jaki sposób profesjonalny skup wycenia tego typu przedmioty? Wyjaśniamy.

Czym jest plater, a czym czyste srebro?

Aby zrozumieć różnicę, musimy przyjrzeć się technologii wykonania obu tych przedmiotów:

• Srebro (lite/pełne): Przedmiot wykonany w całości ze stopu srebra (np. o popularnej próbie 800, 830, 875 czy 925). Oznacza to, że niezależnie od tego, jak głęboko zarysujesz lub przetniesz wazę czy łyżkę, w środku znajduje się ten sam szlachetny metal.
• Plater (przedmiot posrebrzany): Wyroby wykonane ze nieszlachetnego metalu bazowego – najczęściej mosiądzu, miedzi lub alpaki (tzw. „nowego srebra”) – który w procesie galwanizacji został pokryty jedynie bardzo cienką warstwą prawdziwego srebra.

Masz stare sztućce lub puchar i nie wiesz, z czego są wykonane?

Rozróżnienie grubego plateru od litego srebra bywa trudne, a nieumiejętne próby kwasowe mogą uszkodzić przedmiot. Nie ryzykuj!

Zrób zdjęcie wybitnych punc (pieczątek) oraz całego przedmiotu i wyślij je do nas: Wycena i skup srebra oraz platerów – nasi eksperci bezpłatnie określą materiał i wartość!

Kim byli Fraget i Norblin? Krótka historia warszawskich platerów

W XIX i na początku XX wieku Warszawa była jednym z najważniejszych ośrodków produkcji platerów w całej Europie. Fabryki założone przez Józefa Frageta oraz Norblina (później Norblin, Bracia Buch i T. Werner) zasłynęły z produkcji pięknych, misternie zdobionych zastaw stołowych w stylach od Biedermeieru, przez neostyle, aż po seledynowe Art Déco.

Ich celem było zaoferowanie mieszczaństwu przedmiotów, które wyglądały identycznie jak ekskluzywne wyroby ze srebra, ale były od nich znacznie tańsze. Wyroby te były tak doskonałej jakości, że do dziś zachwycają precyzją wykonania.

Jak odróżnić srebro od plateru? Sprawdź puncie (znaczniki)!

Najprostszym sposobem na rozpoznanie materiału jest dokładne obejrzenie spodniej części przedmiotu pod lupą.

1. Oznaczenia na litym srebrze:

Na pełnym srebrze znajdziesz oficjalne próby państwowe – najczęściej cyfrowe oznaczenia zawartości czystego srebra w stopie:

• 800, 830, 875, 925 (współczesne i XX-wieczne normy),
• 84 (słynna próba w dobie zaboru rosyjskiego, wyrażana w zołotnikach – odpowiednik próby 875),
• Główkę kobiety, łeb orła lub inne państwowe symbole probiercze wpisane w kształt tarczy.

2. Oznaczenia na platerach (Fraget, Norblin itp.):

Na spodzie plateru zobaczysz zazwyczaj pełną nazwę producenta oraz specyficzne oznaczenia techniczne:

• Nazwy: FRAGET, NORBLIN & Co, BR. HENNEBERG, WARSZAWA.
• Słowa: GALW. (skrót od galwanizacja) lub N-S / NICKEL-SILVER (oznacza stop alpakowy pod spodem).
• Liczby określające grubość nałożonego srebra, np. BM (Niska zawartość), 80, 90, 100 (oznacza ilość gramów srebra użytego do posrebrzenia kompletu sztućców).

Wskazówka: Jeśli na nożu lub cukiernicy widzisz słowo FRAGET, ale nie ma tam cyfrowej próby probierczej (np. 84 lub 800), w 99% masz do czynienia z bardzo pięknym, ale posrebrzanym platerem.

Jak skup antyków wycenia platery, a jak czyste srebro?

Często spotykamy się z pytaniem: Czy platery w ogóle mają jakąkolwiek wartość, skoro to nie jest czyste srebro?

Odpowiedź brzmi: TAK! Jednak logika ich wyceny jest zupełnie inna:

1. Wycena litego srebra: Oparciem dla wyceny czystego srebra jest jego masa (waga w gramach) pomnożona przez giełdową cenę kruszcu, powiększona o wartość artystyczną, wiek i unikalność danego obiektu.
2. Wycena platerów (Frageta, Norblina): Platerów nie wycenia się na wagę kruszcu, ponieważ warstewka srebra jest na nich mikroskopijnie cienka. Wycenia się je wyłącznie jako obiekty antykwaryczne i rzemiosło artystyczne.

Co decyduje o wysokiej cenie plateru w skupie?

• Stan zachowania powłoki srebrowej: Jeśli srebro nie przetarło się do żółtego mosiądzu i nie ma ubytków, cena rośnie.
• Unikalność fasonu: Proste, seryjne widelce czy łyżki platerowane mają niewielką wartość. Jednak ozdobna cukiernica skrzynkowa, patera w stylu Art Déco, secesyjny dzbanek na kawę czy kompletny serwis stołowy w oryginalnej kasecie potrafią osiągać bardzo wysokie ceny!
• Rzadkie sygnatury: Nietypowe serie produkcyjne czy wyroby z carskimi orłami i dostawami dla dworu są bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów.

Chcesz wycenić lub sprzedać srebra i platery?

Masz w domu stare sztućce, cukiernice, świeczniki lub biżuterię i zastanawiasz się, ile są warte? Nie czyść ich domowymi sposobami (możesz w ten sposób zetrzeć cenną warstwę plateru!) i nie sprzedawaj w przypadkowych punktach skupu złomu.

W Galerii Rafał oferujemy:

• Precyzyjną identyfikację: Odczytamy nawet słabo widoczne punce i próby.
• Uczciwą wycenę antykwaryczną: Doceniamy kunszt Frageta, Norblina i dawnych mistrzów złotnictwa – płacimy za markę i piękno, a nie tylko za sam węgiel czy metal.
• Gotówkę od ręki: Szybka, dyskretna i bezpłatna wycena online oraz na miejscu.

Prześlij nam zdjęcia swoich wyrobów i dowiedz się, co naprawdę posiadasz!