Stoją w przeszklonych serwantkach, na komodach u dziadków lub leżą zapomniane w kartonach na strychu. Małe, obłe, czarno-białe lub pastelowe rzeźby przedstawiające smukłe kobiety, zwierzęta i postacie w ruchu. Dla wielu osób to wciąż tylko kurzołapki z minionej epoki. Dla kolekcjonerów – poszukiwane dzieła sztuki użytkowej określane mianem polskiego New Look lub „pikasów”.
Niektóre porcelanowe figurki z czasów PRL-u potrafią osiągać na rynku ceny od kilkuset do nawet kilkunastu tysięcy złotych! Jak poznać, czy figurka znaleziona w domu ma realną wartość rynkową? Które wzory z fabryk w Ćmielowie, Chodzieży czy Katowicach (Bogucicach) należą do najbardziej poszukiwanych? Oto praktyczny przewodnik dla każdego amatora.
Skąd fenomen figurek z PRL-u?
W latach 50. i 60. XX wieku w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego (IWP) w Warszawie grupa wybitnych artystów (m.in. Lubomir Tomaszewski, Mieczysław Naruszewicz, Hanna Orthwein, Henryk Jędrasiak) stworzyła nowatorską koncepcję kameralnej rzeźby porcelanowej.
Cechami charakterystycznymi tych projektów były:
- Obła, organiczna linia bez zbędnych detali,
- Ażurowe otwory nadające rzeźbie lekkości,
- Malowanie natryskowe (często z charakterystycznymi kropelkami/przetarciami) połączone z ręcznym wykańczaniem.
Projekty te trafiły do produkcji w czołowych polskich zakładach porcelany. Dziś są absolutnym hitem na rynku antykwarycznym.
Masz porcelanową figurkę z PRL? Poznaj jej wartość!
Ceny figurek zależą od unikalności wzoru, stanu zachowania, a przede wszystkim od autentyczności malatury. Nie ryzykuj uszkodzenia lub sprzedaży za bezcen!
Zrób kilka zdjęć (w tym spodu figurki z sygnaturą) i wyślij je do nas: Wycena i skup porcelany lub skonsultuj się z nami przez WhatsApp!
Najbardziej poszukiwane wzory – zestawienie wg manufaktur
1. Ćmielów – król polskiego designu
To właśnie Zakłady Porcelany w Ćmielowie wypuściły najsłynniejsze i najbardziej poszukiwane wzory zaprojektowane w IWP.
- „Dziewczyna w spodniach” (proj. Lubomir Tomaszewski): Absolutny klasyk polskiego wzornictwa. Przedstawia siedzącą kobietę w nowoczesnym, jak na tamte lata, stroju.
- „Śpiewaczka” (proj. Lubomir Tomaszewski): Wyjątkowo smukła, wysoka figurka o niezwykle dynamicznej i eleganckiej formie.
- „Siedząca kotka” oraz „Kot leżący” (proj. Mieczysław Naruszewicz): Figurki zwierząt z Ćmielowa to jedne z najchętniej zbieranych serii. Charakterystyczne czarno-białe lub czarno-czerwone malowanie Kotki potrafi osiągać bardzo wysokie ceny.
- Inne rzadkie okazory: Sarna, Ibis, Pukający czy Gazu! (przedstawiający motocyklistę).
2. Chodzież – nowoczesność w użytkowej formie
Porcelana z Chodzieży zasłynęła z figurek o nieco prostszym, ale niezwykle dynamicznym wyrazie.
- „Dziewczyna z dzbanem” / „Dziewczyna z koszem”: Stylizowane postacie kobiece o miękkich liniach.
- „Chart” i „Pikador”: Figurki charakteryzujące się wyrazistą geometrią. Charty w rzadkich wersjach kolorystycznych (np. seledynowe lub łososiowe) są niezwykle poszukiwane przez skup.
- „Panna w krynolinie”: Subtelna, elegancka figurka będąca ozdobą wielu przedwojennych i powojennych kolekcji.
3. Zakłady Porcelany Bogucice (Katowice)
Śląska fabryka produkowała figurki na podstawie projektów m.in. Jerzego Duszaka czy Erny Rosenstein.
- „Iraklion” i figurki byków/byczków: Charakteryzują się masywną, ale aerodynamiczną sylwetką.
- „Ptaszki” i małe zwierzęta: Kameralne figurki gołębi, pelikanów czy ryb (np. kultowe Skalary), które wykańczano zarówno w matowych, jak i błyszczących glazurach.
Co decyduje o wartości figurki? 3 kluczowe czynniki
Gdy rzeczoznawca bierze do ręki figurkę z PRL, ocenia trzy najważniejsze parametry:
- Stan zachowania (brak uszkodzeń): Porcelana jest krucha. Odłamany dziób u ptaszka, pęknięty ogon u kota czy ukruszona dłoń u dziewczyny obniżają wartość przedmiotu nawet o 70-80%. Najwyższe ceny osiągają egzemplarze w stanie gabinetowym (idealnym).
- Sygnatura i stempel na spodzie: Szukaj trójkątnego znaku Ćmielowa, napisów „Chodzież”, „Bogucice” lub stempla Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. Bardzo cenne są też rzadkie znaki eksportowe (np. „Made in Poland” wyciskane w masie).
- Wariant kolorystyczny (unikalność malatury): Ten sam wzór figurki (np. Koryda) w klasycznym czarnym malowaniu może być wart kilkaset złotych, ale jeśli trafisz na wersję unikatową – malowaną w rzadkie pasy, kropki lub w unikalnym odcieniu czerwieni/złota – cena może wzrosnąć kilkukrotnie!
Na co uważać? Współczesne reedycje i podróbki
Ze względu na ogromny popyt, na rynku pojawiło się bardzo dużo współczesnych reedycji. Fabryka w Ćmielowie w ostatnich latach wznowiła produkcję kultowych figurek z lat 60. (wykorzystując oryginalne formy).
- Jak odróżnić oryginał z lat 60. od reedycji? Współczesne figurki są idealnie gładkie, często posiadają nowoczesne, indywidualne numery serii oraz certyfikaty. Stare figurki z czasów PRL mają charakterystyczny spód z widocznymi śladami dawnego formowania, inny odcień masy porcelanowej oraz historyczną sygnaturę z epoki.
Chcesz sprzedać figurki z PRL? Zgłoś się do Galerii Rafał!
Masz w domu jedną figurkę, a może całą kolekcję po rodzicach lub dziadkach? Nie wystawiaj ich w ciemno na portalach ogłoszeniowych, gdzie łatwo paść ofiarą handlarzy polujących na okazje.
W Galerii Rafał oferujemy:
- Rzetelną, bezpłatną wycenę – wiemy, które wzory i wersje kolorystyczne są dziś najbardziej poszukiwane przez zbieraczy.
- Natychmiastową wypłatę gotówki – kupujemy figurki od ręki, bez czekania i bez prowizji.
- Bezpieczeństwo i wygodę – możesz przesłać nam zdjęcia online lub skonsultować się osobiście.
Zrób zdjęcie spodu i boku swojej figurki i sprawdź, ile możesz za nią otrzymać!
